فعلًا اين مبحث مطرح نيست كه قرآن اصل اشراق و الهام را در چه حدودى و براى چه افرادى ، براى عموم يا عدهء خاص معتبر مىداند . در اين باره در كتب عرفانى و فلسفى و هم در بعضى تفاسير بحث شده و هم عده اى از معتبرترين فلاسفهء جديد در اين زمينه بحث و اظهار نظر كرده‌اند ( 1 ) و اگر ما بخواهيم وارد اين بحث شويم از مدعاى خودمان دور مىمانيم ، همچنان كه در بيان آياتى كه به عقل دعوت مىكند و آياتى كه تاريخ را تفسير مىكند و آياتى كه به فلسفهء احكام اشاره مىكند به اجمال و اشاره و ذكر نمونه اكتفا كرديم . خود دانشجويان از روى اين نمونه ها مىتوانند تحقيق كافى در اين زمينه بكنند و آيات مباركه را استقصاء و جمع آورى نمايند . اينك وارد قسمتهاى ديگر مىشويم . راهبرى عقل : از جمله مطالب جالب و جاذب كه نمونهء اعجاز اين كتاب كريم است و لازم است ما در مقدمهء اين بحث آنها را يادآورى كنيم ، مطالبى است كه در زمينهء راهبرى عقل بيان كرده است . قرآن كريم امورى را نشان مىدهد كه سبب خطا و لغزش و گمراهى انسان مىشود و اگر انسان بخواهد با مركب عقل سير و حركت كند بايد مراقب و مواظب آن لغزشگاهها بوده باشد . چنان كه مىدانيم بشر از ديرزمانى متوجه اين نكته شده است كه احياناً در قضاوتهاى خود دچار خطا و اشتباه مىشود و در فكر چاره براى جلوگيرى از خطاهاى خود افتاده است . گروهى كه اساساً اين مشكل را چاره پذير ندانسته‌اند و از اين رو پايهء علم و عقل را از اساس متزلزل و غيرقابل اعتماد دانسته‌اند . گروهى ديگر اين مشكل را چاره پذير دانسته و به فكر پيدا كردن « خطاسنج » افتاده ، علم منطق را ابداع و اختراع كردند .

--> ( 1 ) به آثار هانرى برگسون و ويليام جيمز و الكسيس كارل مراجعه شود .